sobota, 30 września 2017

Co na blogach piszą /wrzesień 2017/

Pięć najciekawszych według mnie wpisów minionego miesiąca opublikowanych przez blogerów książkowych. Cykl, którego celem jest polecenie Wam wartościowych książek, o których dobrze wypowiedzieli się inni, a także – czy może przede wszystkim – okazja do dzielenia się książkowymi miejscówkami w sieci, które lubię, cenię i stale odkrywam.


Komiksy dla dzieci rosną w siłę, chyba nikt temu nie zaprzeczy. My ciągle odkrywamy te nowe dla nas lądy, wciąż sprawdzając, przymierzając się do konkretnych tytułów, autorów, tematów. Niedawno zajrzałam na blog „Stasiek poleca” i przeczytałam tam recenzję serii komiksowej „Amulet”. Sposób, w jaki Marta o niej pisze, sprawił, że nabrałam wielkiej ochoty na lekturę tych zeszytów. Dzielę się więc z Wami moim entuzjazmem!



Na wyświechtane, przyznajmy, hasło: „książki o ważnych sprawach” czasami coś się przewraca w żołądku, ale prawda jest taka, że takie książki naprawdę mają moc. Zwłaszcza przeczytane w określonym miejscu i czasie oraz tak dobrane, by trafić w czułą nutę odbiorcy . Pamiętam doskonale, jak po lekturze „Mojego szczęśliwego dzieciństwa w Aleppo” córka z płomiennymi wypiekami na twarzy oświadczyła: „Mamo, musimy kupić dużo tych książek i dać innym”. Takie książki  – dobrze napisane, wciągające, nienachlane w dydaktyzmie, mówiące głosem zrozumiałym dla dziecka i uwzględniające jego rozumienie świata są wspaniałą pomocą dla każdego rodzica. Na blogu Pauliny „Pożeram strony” wypatrzyłam przegląd takich właśnie tytułów. Zajrzyjcie koniecznie!



Książka dla najmłodszych, której bohaterem jest mały cyklop? No, no! A któż to miał odwagę stworzyć coś tak dziwacznego ? Otóż są to dwaj panowie: Piotr Dobry i Łukasz Majewski. Seria o Ancyklopku prowadzi dziecko – od niemowlęcia po dwulatka – przez etapy rozwoju i pierwsze odkrycia w najbliższym mu otoczeniu. Z humorem, ale i odpowiednią dawką edukacyjnego zacięcia.  Więcej o tych książeczkach przeczytacie u Gosi, na jej blogu „Czytajki – dziecięcych książek czar”.



Jak już wielokrotnie wspominałam, na tę książkę czekaliśmy z radością, i oczywiście nie tylko my – w tym miesiącu na blogach zaroiło się od recenzji „Małego atlasu ptaków Ewy i Pawła Pawlaków”. I bardzo dobrze, bo książka to pięknie wykonana, pomysłowa i dla szerokiego grona odbiorców. Będzie o niej i u nas, już za chwileczkę, już za momencik. A na razie przekierowuję Was do wpisu Moniki, która na swoim blogu „Momentogram” zaprasza na jesienny spacer z atlasem ptaków.



Powstaje coraz więcej książkowych vlogów czyli wideoblog  – wiele osób preferuje tę formę recenzowania, bo w zabieganym świecie czasem rzeczywiście łatwiej obejrzeć recenzję (np. krojąc warzywa do sałatki) niż przeczytać dłuższy tekst. Ciekawa jestem, czy znacie jakieś vlogi o książkach dla dzieci? Jeśli tak, podzielcie się linkami w komentarzu! Ja od jakiegoś czasu śledzę działania Ani Drabikowskiej na jej pozytywnie zakręconym vlogu „Kradnę książki swoim dzieciom” (ach, ten tytuł – jest taki prawdziwy!). We wrześniu pojawiła się tam m.in. filmowa recenzja ponadczasowej książki Astrid Lindgren „Ja też chcę chodzić do szkoły”. Jeśli Wasze dziecko przeżywa mały szkolny kryzys, warto sięgnąć po ten tytuł. Szkoła przedstawiona jest tu w ciepłych, przyjaznych barwach (choć jednocześnie nie bez wad), a ilustracje wspaniale wprowadzają w klimat złotej jesieni.



 *Wszystkie zdjęcia pochodzą ze wspomnianych we wpisie blogów i są własnością ich autorek.

poniedziałek, 25 września 2017

Wędrowne ptaki

Odlatują ostatnie ptaki wędrowne, które spędziły w Polsce ciepłe miesiące. Ucichły w żywopłotach za moim oknem codzienne trele, a jaskółki już nie kołują pod wieczornym niebem. Wrócą dopiero w kwietniu. Wkrótce jednak przylecą do nas ptasi wędrowcy z północy i wschodu.




Tę odwieczną ptasią wędrówkę, niezmiennie powtarzający się cykl ptasich odlotów i przylotów austriacki pisarz i ilustrator Michael Roher wykorzystał  jako metaforę w swej książce  „Wędrowne ptaki”. Tytułowe ptaki, które w połowie kwietnia lądują w lesie za miastem to ludzie – przybysze, wędrowcy, imigranci, może uchodźcy. Przybywają na chwilę, szukają schronienia, budują tymczasowe gniazda, są kolorowi, głośni, śmieją się, płaczą, sprzeczają i godzą, żyją życiem lokalnej społeczności, ale z poczuciem tymczasowości. Gdy nadejdą chłody, zostaną zmuszeni do odlotu, przeganiani przez miejscowych, zdjętych obawą przed koniecznością dzielenia się własnymi zapasami. Przybędą jednak następni…


A co, jeśli niektórzy nie zechcą odlecieć? Jeśli bardzo zapragną zostać, bo właśnie tutaj zaznali prawdziwej bliskości z drugim, dowiedzieli się, co to przyjaźń, zobaczyli, że można inaczej żyć? Czy znajdzie się ktoś, kto wesprze ich w tych karkołomnych planach, zrozumie położenie, zaofiaruje pomoc, oswoi zimę?
„Wędrowne ptaki” to opowieść o lęku przed innym – tym obcym, który przybywa z nieznanych miejsc i próbuje wpasować się w lokalną, niekoniecznie przychylną mu społeczność.



W zależności od potrzeb, wieku i kwestii aktualnie nurtujących czytelnika, książkę można potraktować jako opowieść o przeprowadzce do innego miasta czy kraju; o byciu „nowym” w przedszkolu, szkole, wśród rówieśników; o byciu innym, niepasującym do grupy z powodu przekonań, wyglądu, upodobań, pochodzenia; wreszcie o migracjach i uchodźstwie oraz reakcjach społeczeństw, narodów i pojedynczych osób na te zjawiska.



Nastrój zawieszenia, tułaczki, nieuniknionych pożegnań, trudnych egzystencjalnych wyborów, ale także czającej się w sercu nadziei wspaniale oddają żółto-rdzawo-brązowe, nostalgiczne ilustracje wykonane przez autora. Widzimy na nich postaci ludzi-ptaków, z doczepionymi skrzydłami i papierowymi dziobami przywodzące na myśl trupę teatralną bądź cyrkową, zawieszoną barwną plamą w jesiennym krajobrazie.

Ta książka to opowieść o przyjaźni, szlachetności, zrozumieniu dla drugiego, tego zmęczonego, strudzonego, który chciałby w końcu zostać ptakiem osiadłym i zyskać swoje miejsce na ziemi, a wokół garstkę życzliwych mu osób. Wspólnym bowiem mianownikiem dla wszystkich wspomnianych wcześniej interpretacji jest właśnie drugi człowiek – jego pozytywne nastawienie, szczere zainteresowanie i odważnie wyciągnięta do wsparcia ręka.



Michael Roher, Wędrowne ptaki, tłum. Krystyna Bratkowska, wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 2017
Wiek: 5+


wtorek, 19 września 2017

Basia i basen

Dzieciaki (i nie tylko one) kochają wodę, baseny i aquaparki. Nic więc dziwnego, że w sytuacji, gdy mama Basi się rozchorowała, najlepszym sposobem na poprawienie humoru dzieciom było zabranie ich do wodnego parku. Prawdę mówiąc, tata też miał nadzieję, że się zrelaksuje w mile bąbelkującym jacuzzi.…

 

Najnowsza część przygód Basi wbrew pozorom nie ma wakacyjnej wymowy, co mogłaby sugerować błękitna, letnia okładka. Do parków wodnych i basenów jeździmy w końcu przez cały rok, czasem nawet częściej w chłodne miesiące, kiedy nie ma konkurencji w postaci morza, jezior czy rzek.

Wiele dzieci we wrześniu zaczyna też uczęszczać na lekcje pływania, w ramach wuefu albo pozalekcyjnie. W każdym z tych przypadków warto sobie przypomnieć, jak należy się zachowywać w miejscu takim jak kryta pływalnia.

piątek, 15 września 2017

Subiektywny przegląd książkowych nowości /wrzesień 2017/

Co miesiąc prezentuję Wam pięć wydawniczych nowości, które postanowiłam „dodać do ulubionych”, czyli książki, które mnie szczególnie zaciekawiły, zachwyciły i którym warto będzie przyjrzeć się bliżej.

  
Kiedy ma się w domu młodego fana motoryzacji jest się na bieżąco z publikacjami traktującymi o samochodach. Ukazuje się ich sporo, ale ich poziom czasem pozostawia sporo do życzenia (błędy merytoryczne, translatorskie). Da się też zaobserwować pewien podział na publikacje encyklopedyczne i książki o samochodach dla młodszych dzieci, gdzie auta są uosobione i przeżywają przygody podobne ludziom. Książka Michała Leśniewskiego (redaktora miesięcznika „Classicauto”) jest świetnym wypośrodkowaniem tych dwóch tendencji. Oto bowiem czytelnik dostaje do rąk książkę, która z jednej strony dostarczy mu wielu informacji i wyposaży w niebagatelną wiedzę z dziedziny motoryzacji (samochody aut wyścigowych wykonane są z węglika krzemu, legendarna syrena miała silnik dwusuwowy, w latach 50. amerykańskie samochody miały skrzydła, a w latach 20. z przodu samochodu montowano… maskotki!), z drugiej zaś opowie mu wiele historii o ludziach i zaskakujących kolejach ich losów, które doprowadziły do powstania samochodów jakie znamy dzisiaj.
Książka jest bardzo starannie wydana (twarda oprawa, większy format 240 x 270 mm, szyty grzbiet) i absolutnie zachwycająca graficznie. Ilustracje Macieja Szymanowicza przyciągną do lektury nawet tych osobników, którzy na co dzień nie odróżniają forda od fiata!

Michał Leśniewski, Ale auta! Odjazdowe historie samochodowe, il. Maciej Szymanowicz, wyd. ART Egmont 2017.
Wiek: 6+

Kolorowy świat zwariowanych zwierząt Leo Timmersa znamy z jego autorskiej książki „Kto prowadzi” wydanej przez Babarybę trzy lata temu.  W niej  zwierzęta takie jak słoń, kotka, zając czy hipopotam zasiadały za kierownicą rozmaitych pojazdów, a zadaniem czytającego było m.in. odgadnięcie, kto prowadzi kabriolet, traktor czy wyścigówkę. W „Tygodniu na budowie” (z tekstem Jean Reidy) zwierzęcy bohaterowie już od pierwszych stron książki przygotowują się do pracowitego tygodnia. Co zamierzają zbudować? Tego dziecko dowie się dopiero na ostatniej stronie. Do tego czasu będzie miało okazję prześledzić każdy kolejny dzień wytężonej pracy wesołej brygady: w poniedziałek porządkowanie placu budowy, we wtorek – murowanie, w środę transport i rozładunek…
Charakterystyczne wesołe ilustracje o nasyconych kolorach w stylu filmowych animacji (autor zresztą od pewnego czasu para się właśnie animacją) przyciągają uwagę. Skłonni do wygłupów, chwilami nieporadni, ale dziarscy bohaterowie z miejsca wzbudzają sympatię. Zakończenie, podobnie jak w „Kto prowadzi”, jest dla małego czytelnika wesołą niespodzianką.

Jean Reidy, Tydzień na budowie, il. Leo Timmers, wyd. Babaryba, wrzesień 2017
Wiek: 3+


„Lektura obowiązkowa na stoliku nocnym każdej dziewczynki albo młodej kobiety" - napisał o tej książce dwutygodnik „Forbes”. Bardzo się cieszę, że to, co zaczęło się w Internecie jako projekt crowdfundingowy, przeistoczyło się w publikację, o której głośno dziś w świecie. Dzięki temu „Opowieści na dobranoc dla młodych buntowniczek”, bo o nich tu mowa, mają szansę trafić do imponującej liczby dziewcząt. Sama mam nastoletnią córkę, z którą często rozmawiam o tym, co to znaczy być kobietą we współczesnym świecie. Widzę, że jej pytania i przypuszczenia wciąż podszyte są wieloma wątpliwościami co do realności planów na przyszłość. Tak jakby nie była pewna, czy jej, zwykłej dziewczynce ze zwykłych Kielc naprawdę wolno (!) sięgać po najwyższe cele. W „Opowieściach…” znajduje podbudowujące odpowiedzi na te swoje wątpliwości – książka pełna jest opowieści o dziewczynach, kobietach z maleńkich wiosek i wielkich miast, bardzo biednych i całkiem dobrze sytuowanych, żyjących współcześnie i dawno temu, które – i to je łączy – nie poddały się w dążeniu do upragnionego celu.  Każda z tych opowieści to ziarenko inspiracji, motywacji, pewności siebie, zachęty do działania. A wszystko to we wspaniałej oprawie graficznej, będącej dziełem sześćdziesięciu ilustratorek z całego świata, m.in. Zosi Dzierżawskiej, Basi Dziadosz, Lieke Van Der Vorst, Moniki Garwood.

Elena Favilli, Francesca Cavallo, Opowieści na dobranoc dla młodych buntowniczek. 100 historii niezwykłych kobiet, wyd. Debit, wrzesień 2017.
Wiek: 6+ (dla nastolatek też, koniecznie!)



Uwielbiamy wyszukiwanki. Nigdy nie zapomnę wrażenia, jakie zrobiły na mnie książki Alego Mitgutscha, kupione dawno temu w niemieckiej księgarni. Moja córka miała wówczas pięć lat i zniknęła w tych obrazkach na długie godziny. Nie było wówczas w Polsce zbyt wielu tego typu książek. To się szczęśliwie zmieniło i syn już może delektować się pełnym ich wyborem, co też z zapałem czyni. W tym miesiącu numerem jeden jest detektyw dinozaur, który podróżuje czerwonym samolotem i pomaga odnaleźć najróżniejsze zguby. Czasem jest to żmija, czasem ropucha, ale często bardzo ważni członkowie rodziny, jak mąż, syn albo dziadek! Niestrudzony detektyw poszukuje ich w najdalszych zakątkach globu – pośród wodnej kipieli oceanu, w dżungli pełnej dzikich zwierząt, w podziemnych grotach i na szczytach ośnieżonych gór, w muzeum, w olimpijskiej wiosce i wśród drapaczy chmur. Nie waha się nawet wyruszyć w kosmos! Każdą stronę tej wielkoformatowej (240 x 320 mm) książki wypełniają kolorowe i pełne szczegółów ilustracje, wśród których wcale nie łatwo odnaleźć zaginione postaci. Świetna zabawa zarówno dla dzieci, jak i rodziców, którą dodatkowo uprzyjemnia zręczne rymowane tłumaczenie Rafała Witka („Zgłaszam zaginięcie. Chodzi o braciszka. Oto jego zdjęcie”). Wspominam o tym, bo zdecydowanie nie jest to regułą w tego typu publikacjach, a tu dodatkowo cieszy ucho i gwarantuje pełną humoru zabawę.

Sophie Guerrive, Dinozaur na tropie, tłum. Rafał Witek, wyd. Bajka, wrzesień 2017.
Wiek: 4+

Odkąd usłyszałam o tej książce i zobaczyłam na profilu fejsbukowym Pawła Pawlaka pierwsze fragmenty powstających ilustracji, cieszyłam się na nią i niecierpliwie czekałam. W sierpniu mój apetyt zaostrzył się po obejrzeniu znakomitej wystawy „Para – buch! Nie tylko ilustracje Ewy i Pawła Pawlaków” we Wrocławiu (tutaj możecie zobaczyć moją relację), gdzie m.in. pokazano właśnie ilustracje do powstającego „Atlasu ptaków”.
Teraz książka trafia do księgarń i można wziąć ją do rąk. Znakomitym pomysłem było wydanie jej w formie kartonowej – dzięki temu znacząco poszerza się krąg odbiorców owego „atlasiku”: już niemowlę zwróci uwagę na wspaniałe nasycone kolory, dwulatka  zachwycą urocze krągłe sylwetki wróbelków czy raniuszków, przedszkolak i „wczesnoszkolak” zanurkują w wiadomościach o poszczególnych gatunkach ptaków i spróbują zlokalizować pokrzewki albo dzwońce we własnym ogródku. A górnej granicy wiekowej nie ma, bo każdy znajdzie tu coś, co go zaciekawi i zachwyci: śliczny krąglutki rudzik o czerwono pomarańczowym brzuszku pieczołowicie wykonany ze skrawków materiałów przez Ewę Kozyrę-Pawlak, piękna malarsko sikorka Pawła Pawlaka, ciekawe zdjęcia ptaków w ich naturalnym środowisku, ptasie pióra i dziecięce rysunkowe portrety ptaków wykonane przez Hanię Cisło. Całość komponuje się w ciekawy i niezwykle miły dla oka album, który może funkcjonować równie dobrze jako pierwszy przewodnik po ptakach, jak i piękny ptasi coffee-table book.

Mały atlas ptaków Ewy i Pawła Pawlaków, wyd. Nasza Księgarnia, wrzesień 2017.
Wiek: 0+


niedziela, 10 września 2017

Lenka

Miałam siedem lat. Wróciłyśmy z mamą od okulisty i już od progu zawołałam (ucieszona) do babci: „Będę nosiła okulary!”. A babcia zaczęła płakać.




Kiedy o tym myślę ponad 30 lat później, dochodzę do wniosku, że miałam dużo szczęścia. Bo poza tą babciną reakcją, która mnie zresztą nieco zdziwiła, nikt nigdy nie dał mi odczuć, że noszenie okularów jest czymś, czego można się wstydzić, a bycie okularnicą to obciach. Pamiętam za to, jak się bałam, że moje blond włosy staną się rude. Bo bycie „ryżym” znaczyło wówczas bycie innym. Na widok „ryżego”, trzeba było się uszczypnąć szybko trzy razy w przedramię, bo przynosił pecha… (!).  

piątek, 8 września 2017

Tsatsiki i Per

Dla mojej córki książki o Tsatsikim stały się częścią dzieciństwa. Można śmiało stwierdzić, że wraz z nimi weszła w nastoletniość: pierwszą część przeczytałyśmy, gdy bohater szedł do szkoły, ona zaś kończyła pierwszą klasę, po kolejne sięgałyśmy powoli, z przerwami, i teraz, w najnowszej części, Tsatsiki właśnie kończy piątą klasę, a córka jest na początku szóstej.





Popularna szwedzka pisarka Moni Nilsson pierwszą książkę o Tsatsikim wydała w 1995 roku, a więc przeszło 20 lat temu. Pewnie nie przypuszczała wówczas, że ten chłopiec o dziwnym imieniu nawiązującym do greckiego sosu zostanie  ulubionym bohaterem milionów dzieci, bynajmniej nie tylko szwedzkich. Do chwili obecnej przygody Tsatsikiego zostały przetłumaczone na 17 języków i cieszą się niezmiennym uznaniem kolejnych pokoleń czytelników.

środa, 6 września 2017

Puk, puk!

Na rynku książek dla dzieci nieustannie pojawiają się nowe pozycje, niektóre z nich bardzo nowatorskie w swym kształcie, znacząco odbiegającym od tego, co zwykliśmy uważać za książkę. Jest to odpowiedź na dużą konkurencję, ale też na zmieniające się potrzeby małych czytelników.



Gdy sięgam do lektur z własnego dzieciństwa, także tego wczesnego, przedszkolnego i porównuję je z tymi, po które sięgają teraz moje dzieci, widzę dwie podstawowe zmiany: w długości tekstu i w komponencie graficznym. Ten drugi został znacząco rozbudowany i ogromnie zyskał na różnorodności. Stało się to możliwe dzięki nowym technologicznym rozwiązaniom warsztatu ilustratora i drukarza. Najmłodsi mają więc dziś do dyspozycji książki z okienkami, z elementami przesuwanymi, z nakładanymi foliami, książki-rozkładanki, misterne pop-upy, klasyczne leporella oraz pomysłowe książki-układanki, zaskakujące swoją koncepcją na opowiedzenie historii.