czwartek, 15 września 2016

Subiektywny przegląd książkowych nowości /wrzesień 2016/

Co miesiąc prezentuję Wam pięć wydawniczych nowości, które postanowiłam „dodać do ulubionych”, czyli książki, które mnie szczególnie zaciekawiły, zachwyciły i którym warto będzie przyjrzeć się bliżej.


Rodzice Bartka się rozstali, każde z nich jest w nowym związku, niedługo na świat przyjdzie przyrodnie rodzeństwo. Jakby tego było mało, partner mamy stracił pracę w kopalni. Krótko mówiąc, jest ciężko i życie nie rozpieszcza Bartka, dlatego chłopiec snuje się po śląskim blokowisku razem ze swoim psem Kreskiem, wymyślając sobie różne światy równoległe i fantastyczne zwroty akcji. Poznanie bezdomnego Franciszka tylko wzmacnia we wrażliwym chłopaku te ucieczkowe tendencje. Kolejna po „Czerwonym piórku” książka Kasi Nawratek, poruszająca trudne tematy dziecięcej samotności, smutku, porzucenia i usilnych prób budowania własnego świata na rozsypanych domowych fundamentach.

Kasia Nawratek, Kresek, Bartek i całkiem zwyczajny początek, il. Ola Szmida, wyd. Ezop, 27 września 2016
Wiek: 7+




poniedziałek, 12 września 2016

Duże sprawy w małych głowach

Porozmawiajmy o niepełnosprawności!


Przyznam szczerze, że podchodziłam do tej książki z pewną ostrożnością, może nawet z powątpiewaniem, mimo wielu dobrych opinii, jakie do mnie docierały. Moje nastawienie miało bardzo konkretne przyczyny. Otóż tak się składa, że dawno temu ukończyłam studia na kierunku rewalidacja z terapią pedagogiczną i przez pięć lat przebrnęłam przez naprawdę wiele książek traktujących o niepełnosprawności.  Wszystkie były beznadziejne. Nudne, odpychające, smętne, oscylujące pomiędzy suchym naukowym żargonem a próbami wzbudzenia litości nad losem poszkodowanego dziecka. Te lektury bardzo skutecznie odstręczały od tematu i od osób niepełnosprawnych w ogóle.



Ale z tą książką jest inaczej. Powiedziałabym, że od tamtych dzielą ją lata świetlne. Jest napisana zgrabnym, miłym dla ucha językiem, w sposób przystępny, lekki, a jednocześnie kompetentny i rzetelny. To pisanie od środka, z perspektywy kogoś, kto temat zna, ale nie dlatego, że bardzo dobrze się go wyuczył, tylko dlatego, że zna go z własnych doświadczeń. Autorką książki jest Agnieszka Kossowska, prowadząca bloga Dzielny Franek, która przez lata uczyła się razem z synem pełnosprawnego życia ze sprzężoną niepełnosprawnością. Zauważyła wtedy, jak niewiele o niepełnosprawności wiedzą zdrowe dzieci, z których wyrastają równie niewiele wiedzący na ten temat dorośli. Tą książką postanowiła to zmienić. I myślę, że się udało.


„Duże sprawy w małych głowach” podzielono na cztery części, traktujące o autyzmie, niepełnosprawności ruchowej, sensorycznej oraz intelektualnej. W drugim wydaniu książki znajdzie się także część piąta, poświęcona epilepsji i zaburzeniom rozwoju związanym z wcześniactwem. Każda część przedstawia historię dziecka z daną niepełnosprawnością. Historia ta opowiedziana jest z perspektywy dziecka, w prostych słowach, konkretnie, często z humorem i wieloma niezwykle ciekawymi przykładami z codziennego funkcjonowania. To w nich tkwi także siła tej książki. Bo kiedy Ania pisze, że nie widzi, to jest tylko jedna z wielu informacji, których o sobie udziela. Tak samo ważna, jak to, że lubi czytać blogi, słuchać muzyki i jeść czekoladę. Dlaczego miałoby być inaczej?


Książka zawiera wiele klarownie przedstawionych, wyczerpujących informacji, które pozwalają dziecku dowiedzieć się takich szczegółów dotyczących niepełnosprawności, o które zwykle wstydziłoby się zapytać. Dlaczego dzieci, które nie słyszą, często mówią niewyraźnie? Co to są ortezy, do czego służy rurka tracheotomijna? Jak wygląda telefon komórkowy dla niewidomych? W jaki sposób osoba niesłysząca może „usłyszeć” dzwonek do drzwi?  Jak radzi sobie z obowiązkami domowymi i szkolnymi? W jaki sposób rozpoznaje nominały banknotów? Jak się czuje w relacjach z rówieśnikami?



Młody czytelnik ma szansę zapoznać się tutaj z alfabetem Brajla (dołączono kartę z wypukłościami) i podstawami języka migowego, przede wszystkim jednak, dzięki specjalnie pomyślanym zadaniom może na chwilę przenieść się w rzeczywistość niepełnosprawnego dziecka (rozpoznawanie przedmiotów po dotyku, zapachu, próba czytania z ust i słuchania ze stoperami  uszach, picie bez pomocy rąk, malowanie stopami, przekazywanie komunikatów za pomocą gestów itp.). W ten sposób to co poznane, stanie się znajome, a to, co znajome, stanie się zwyczajne.


Cechą wyróżniającą książki jest także wysokiej jakości szata graficzna. Każdej części towarzyszą ilustracje innego artysty – wyjątkowe, nowatorskie, o współczesnej, metaforycznej kresce. Również dzięki nim książka odbiega całością swojego przekazu od często kiczowatych, byle jak zaprojektowanych broszur i poradników. Przyciąga wzrok, zachęca do kartkowania, zatrzymania się na dłużej.


Pierwszy nakład społecznie wydanych „Dużych spraw”  (2500 egzemplarzy) rozszedł się jak ciepłe bułeczki. Ogromne zainteresowanie tytułem pokazuje, jak bardzo potrzebna jest taka pozycja.
Chciałoby się, aby w każdym przedszkolu czy szkole znalazł się egzemplarz „Dużych spraw”, by uprzedzać pytania, zrywać zasłonę milczenia, przekazywać rzetelną wiedzę, uczyć tolerancji, zachęcać do otwartości i komunikacji.


Aby marzenie to mogło stać się rzeczywistością, zdecydowano, że jeszcze w tym roku ukaże się drugie wydanie książki – w nakładzie 7.000 egzemplarzy. Wszyscy, którym ta książka okaże się potrzebna, będą mogli wówczas ją otrzymać za darmo! Aby osiągnąć ten cel, prowadzona jest akcja pomocowa wśród fundacji, organizacji i ludzi dobrej woli. Jeśli chcecie wziąć w niej udział, wystarczy, że wpłacicie minimalną kwotę 23 złotych (to koszt wydania dwóch egzemplarzy) na konto fundacji Mam Serce. Wówczas jeden egzemplarz otrzymacie wy, drugi – chore dziecko. Zbiórka kończy się 16 września br.

Wspaniale podarować komuś w prezencie TAKĄ KSIĄŻKĘ!

Więcej szczegółowych informacji, dane do przelewu itp. znajdziecie tutaj.
Aktualności związane z wydaniem książki możecie śledzić na fanpejdżu "Dużych spraw".

I jeszcze animacja prezentująca książkę:


Agnieszka Kossowska, Duże sprawy w małych głowach. Autorki projektu: Agnieszka Kossowska, Monika Laszczyńska; ilustracje: Jacek Ambrożewski, Anna Kloza-Rozwadowska, Patricija Bliuj-Stodulska, Szaweł Płóciennik, wyd. Stowarzyszenie Terapeutów Zależnych, Opole  2015



sobota, 10 września 2016

Lekcja designu - fotorelacja z wystawy

„Lekcja designu” to wystawa w kieleckim Institute of Design, zainspirowana realizowanym tu od 2014 roku warsztatowym programem dla dzieci o takim właśnie tytule. Przybliża on najmłodszym świat designu - przekazuje wiedzę o projektowaniu, pokazuje to, co kreują inni i zachęca do własnych twórczych prób. Na wystawie zaprezentowano nietuzinkowe prace polskich projektantów stworzone z myślą o dzieciach. 


Zu ogląda "Co słychać?" Anny Czerwińskiej-Rydel, Moniki Hanulak i Małgorzaty Gurowskiej, wyd. Wytwórnia

Zgromadzono wyjątkowe książki, ręcznie wykonane zabawki, przyjazne środowisku meble do pokoju dziecięcego, oryginalne tekstylia – ekspozycję podzielono na cztery działy: Czytelnię, Plac zabaw, Pokój dziecka i Młodą modę.

czwartek, 8 września 2016

Baltazar Wielki

Wracając do siebie


Niedźwiedź polarny Baltazar to prawdziwy wirtuoz skrzypiec. W pełni zasłużył na swój przydomek „Wielki”.  Jest wyjątkowo utalentowanym niedźwiedziem, ale też jedynym, który wciąż gra na skrzypcach w… cyrku.



Nie wiem jak wy, ale ja nigdy nie lubiłam oglądać cyrkowych występów zwierząt. Gdy tylko dostrzegałam stojące wokół namiotu klatki – ciasne i śmierdzące – omijałam je szerokim łukiem, by nie patrzeć na smutne zwierzęta w nich zamknięte. Kolorowe stroje sceniczne i wesoła muzyka na arenie niczego nie zmieniały. Dziś mogłabym napisać, że czyniły tylko ich cierpienie bardziej groteskowym.


Współcześnie temat znęcania się nad zwierzętami cyrkowymi powoli toruje sobie miejsce w powszechnej świadomości, do czego przyczyniają się dyskusje w mediach i działania fundacji walczących o prawa zwierząt. W sprawie wykorzystywania ich w działalności rozrywkowej uchwałę przyjął w 2015 roku Komitet Psychologii PAN, podkreślając szkodliwość takiego spektaklu dla procesu wychowania młodych ludzi.


Kirsten Sims swoje stanowisko określa na wstępie, dedykując książkę swoim rodzicom, którzy nauczyli ją „kochać zwierzęta żyjące w naturalnym środowisku”.


Miejsce Baltazara jest zatem na Arktyce, i właśnie tam próbuje dotrzeć, po tym jak społeczni aktywiści zapewnili mu wolność, wypuszczając go pewnej nocy z klatki. Niedźwiedź nie musi już pracować w cyrku, ale co teraz? Czeka go długa i trudna droga, na której będzie musiał pożegnać dawnych przyjaciół, zmierzyć się z nieznanym i poradzić sobie z dojmującą samotnością wędrówki.
Wolność to jedno, a umiejętność korzystania z niej, to drugie. Przejmująco oddaje to ilustracja, na której wyczerpany wędrówką Baltazar leży na polanie wśród drzew i przywołuje w myślach cyrk – miejsce, które go więziło, ale dawało pewność i stabilizację…


Wszystkie emocje tej podróży, drobne radości i wielkie zmęczenie, nadzieję i lęk można wyczytać z wyjątkowych ilustracji, będących mieszanką kilku technik: akwareli, gwaszu i tuszu India Ink. Kirsten Sims jest nie tylko ilustratorką, lecz przede wszystkim malarką i swoje prace tworzy w sposób tradycyjny, często w dużych formatach. Styl południowoafrykańskiej artystki zachwyca i intryguje swoją złożonością: z jednej strony nasycone kolory, wyraziste kontury, a tuż obok rozmyte, „maźnięte” górskie i leśne krajobrazy, szaro-zielono-białe plamy drzew i sinoszare połacie zmrożonego śniegu pokrywającego górskie szczyty. Do tego wspaniała gra świateł i cieni – blask lamp kładący się na wodzie, potężne sylwetki zwierząt u wodopoju, słońce nurkujące snopem promieni w wysokich trawach…


„Baltazar Wielki” to opowieść o oswobodzeniu, zrzuceniu więzów i wędrówce ku wolności. Historia uniwersalna i – mimo niedźwiedziego bohatera – bardzo ludzka, adekwatnie wpisująca się w kwestie społeczne dręczące współczesny świat, niepozbawiona związanych z nimi wątpliwości i obaw. To także opowieść o poszukiwaniu domu, i szerzej – własnego miejsca w świecie – bezpiecznej przystani, w której razem z najbliższymi można spokojnie być, żyć i pozostać sobą.


Baltazar Wielki, Kirsten Sims, tłum. Agata Błoch, wyd. Kocur Bury 2016
Wiek: 4+


wtorek, 6 września 2016

O.G.R.Ó.D.

Ogrodową ścieżką


Oto książka, która towarzyszyła nam przez całe lato. Kupiłam ją na targach w Warszawie, i od tamtych majowych dni  O.G.R.Ó.D. wędrował w moim domu z rąk do rąk. Trochę czasu spędził w pokoju córki, poleżał na stosiku książkowym u syna, mieszkał na mojej nocnej szafce i u męża na biurku. Każdy w tej książce znalazł swój wymarzony mniej lub bardziej zielony zakątek.



O.G.R.Ó.D., czyli Olśniewające Grządki i Rabatki Ówczesne i Dzisiejsze, ukazał się w cyklu S.E.R.I.A., którego pierwszym pamiętnym tytułem był słynny D.O.M.E.K., wydany w 2008 roku. Książka wzbudziła wówczas spore emocje swoją tematyką, nowatorską koncepcją, pomysłowością realizacji. To, co mogło się wydawać hermetyczną opowieścią dla pewnej określonej grupy (czytującej pasjami książki o budownictwie mieszkaniowym i rozwiązaniach architektonicznych), okazało się zręcznie napisanym, zabawnym i bardzo interesującym przeglądem współczesnych projektów z całego świata, czasem mocno frapujących. Pozycja znalazła czytelników wśród kilkulatków, młodzieży i dorosłych, i tak też dzieje się z każdym kolejnym tomem serii. O.G.R.Ó.D. nie jest tu wyjątkiem.



Pierwsze strony książki poświęcono słowom wyjaśnienia, czym właściwie jest ogród, jakie pełni funkcje, jakie może przybierać formy. Cenna, szczególnie dla młodego czytelnika, jest informacja o tym, kto ogrody projektuje, tworzy i jaką powinien mieć wiedzę, by móc się tym zajmować. Praca architekta krajobrazu, który musi „mieć głowę pełną pomysłów, a do tego jeszcze potrafić rysować, żeby móc przenieść wymyśloną koncepcję ogrodu na papier lub do komputera” mocno zainteresowała moją córkę :)


Na dwóch mapach: „Ogrody na świecie” i „Ogrody w Europie” zaznaczono 42 przedstawione w książce ogrody, co pozwala uzmysłowić sobie ich usytuowanie w obszarze poszczególnych kontynentów i krajów. A potem czas wyruszyć zieloną trasą i odkrywać, jakież to niesamowite ogrodowe twory powstały na danym terenie!


Znajdziemy tu miejsca mniej i bardziej znane, zadziwiające swoim rozmachem, a także zupełnie kameralne. Miejsca z minionych epok oraz całkiem współczesne.  Od legendarnych Wiszących Ogrodów  Babilonu, przez pełen przepychu Wersal, po niewielki ogród w butelce założony przez pewnego Anglika.


Niektóre z ogrodów pełnią inne jeszcze funkcje niż tylko zapewnienie miejsca do odpoczynku. Przykładowo park Sherbourne Common w Toronto ma za zadanie oczyszczać wodę deszczową, Crown Sky Garden zapewnia kontakt z przyrodą małym pacjentom szpitala dziecięcego w Chicago, suchy ogród japoński, w zasadzie pozbawiony roślinności, jest z kolei miejscem do medytowania.


Duże wrażenie robi pomysłowe przekształcenie w ogrody i parki istniejącej acz niewykorzystywanej już infrastruktury miasta, takiej jak stary wiadukt kolejowy, który w Nowym Jorku został przekształcony w wyjątkowy park, ciągnący się przez ponad 2 kilometry 9 metrów nad ziemią. Miałam okazję spacerować po High Line i było to wspaniałe doświadczenie wędrówki wśród polnych kwiatów i traw porastających tory w pozornie nieuporządkowanych roślinnych kompozycjach. A wszystko to wśród tętniących codziennym życiem kamienic, biurowców i przejeżdżających pod wiaduktem samochodów.


O.G.R.Ó.D.  to nie tylko rzetelne informacje i zaskakujące ciekawostki, to także zaproszenie do działań własnych (stworzenia ogrodu w słoiku lub własnych latających roślin) i zabawy (w chowanego, w znajdowanie różnic, wędrówka po labiryncie). Całość, zarówno pod względem treści, jak i grafiki, jest niezwykle przejrzysta , przystępna w odbiorze, i tak pomyślana, by  głęboko zainteresować zarówno pięciolatka, jak i dorosłego.


O.G.R.Ó.D. Olśniewające Grządki i Rabatki Ówczesne i Dzisiejsze, Ewa Kołaczyńska, il. Adam Wójcicki, wyd. Dwie Siostry 2016.

poniedziałek, 29 sierpnia 2016

Raz, dwa, trzy, liczysz ty

…czyli pięć książek dla liczymaniaków


U progu lata mój syn obchodził czwarte urodziny i od tamtej pory nieustannie liczy! Obok motoryzacji to jego największe i najintensywniej pielęgnowane zainteresowanie. Liczy wszystko, co ma w zasięgu wzroku – czasem rzeczy zwyczajne, jak szyszki w lesie czy auta na parkingu, a czasem mniej standardowe, jak śrubki w moim stojaku na książki albo krople piany rozpryśnięte podczas kąpieli na oknie w łazience.



Wychodząc naprzeciw wielkiemu pragnieniu liczenia, a także – powiedzmy sobie szczerze – starając się nadać mu nieco ciekawszy rys, niż tylko monotonne mruczando… dwadzieścia osiem, dwadzieścia dziewięć, dwadzieścia dziesięć… sięgnęłam po książki. Oczywiście!
Pozycji poświęconych liczeniu jest na rynku dużo, bez trudu znajdziecie więc taką, która najlepiej odpowiada w danym momencie potrzebom Waszego dziecka. Poniżej przedstawiam pięć tytułów, które wybraliśmy my – są to książki nowsze i starsze,  nowatorskie i klasyczne, a wszystkie bardzo od siebie różne, choć każda traktuje o liczbach i liczeniu.

1. Magali Bardos, Liczę do 100, wyd. Babaryba 2014
Wiek: 3+

Sześć niedźwiedzi brunatnych spotyka się w lesie, by wyruszyć do miasta na spotkanie przygody. Za nimi podąża jednak ośmiu myśliwych… Będzie się działo! Zwariowana opowieść z liczeniem na dokładkę – i to nie do 10, lecz do 100! Idealna okazja dla tych niestrudzonych młodych osobników, którzy z radością poświęcą popołudnie, by sprawdzić, czy wokół stawu faktycznie rosną 82 pałki szuwarowe, na kostkach do gry jest w sumie 78 kropek, samoloty mają 62 okienka, mur ma 88 cegieł, a niedźwiedź  aż 93 pchły ;-)



Szczęśliwie są jeszcze ilustracje, którym mogę poświęcić uwagę, gdy dziecię liczy. Ograniczona liczba barw i nieco psychodeliczne ich zestawienia (różowy, pomarańczowy, czerwony), rozmyte plamy kolorów, przetarcia, nierówne kontury albo całkowite ich zniwelowanie jak w postaciach z teatrzyku cieni – wszystko to hipnotyzuje, przyciąga i fascynuje różnorodnością.

2. Marcin Brykczyński, Liczydełko, il. Iwona Cała, wyd. Literatura 2010
Wiek: 3+



Dziesięć zabawnych rymowanek, w których dziecko spotka mieszkańców kurnika, ula i mysiej norki, postaci rodem z baśni, czyli trzy świnki i krasnoludki, sześć przysłowiowych kucharek i kominiarza, który idzie po drabinie… Na każdej kolejnej rozkładówce jest ich coraz więcej! Policzyć można nie tylko samych bohaterów, lecz także należące do nich piórka albo palce dłoni wsunięte w ciepłą rękawiczkę, a oprócz tego rozmaite przedmioty codziennego użytku, jak chociażby kołdry i poduszki albo szczeble drabiny. Liczenie przybrało tu zgrabną wierszowaną formę. Towarzyszą mu pogodne, miękkie ilustracje Iwony Całej.

3. Dominik Cymer, Matemoto. Książka do nauki liczenia, wyd. Dwie Siostry 2015
Wiek: 1+

Jeśli Wasze dziecko uwielbia liczyć, a do tego kocha pojazdy, sprawicie mu wielką frajdę tą książką.  Znajdzie w niej pojazdy przyszłości z fabryki maszyn jeżdżących, które zadziwiają wyglądem, konstrukcją, przeznaczeniem.  



Są tu futurystyczne wersje cystern, ładowarek, przyczep, pojazdów pustynnych, są czołgi, helikoptery i wyspecjalizowane roboty, a w każdym z nich coraz więcej kół, kółek i kółeczek, których liczba od jednego dochodzi aż do zawrotnego tysiąca, by ostatecznie spaść do zera, kiedy to widzimy, jak wielka pozbawiona kół maszyna wisi na potężnym haku, gotowa do montażu (lub demontażu). Książka techniczna, przejrzysta, w wyrazistych kontrastowych barwach, bez tekstu. Idealna dla przyszłych studentów automatyki i robotyki ;-)

4. Ewa Kozyra-Pawlak, Liczypieski, wyd. Nasza Księgarnia 2015
Wiek: 2+

Teraz coś dla humanistycznej duszy. Wzruszająca opowieść o pewnym starszym panu, który na słupku w parku miasta Psopot zamieścił ogłoszenie: „Przygarnę psa / lub nawet psy dwa…”. Wkrótce w kierunku jego domu na ulicy Kociej rusza pierwszy pies, do którego wkrótce dołącza drugi. Do tego samego celu zmierzają dwa kolejne psy. Chwilę potem z innej strony miasta nadjeżdża kolejny kundelek, wkrótce jeszcze jeden i już sześć psów spieszy do domu starszego pana. A to jeszcze nie koniec...



Dziecko liczy pieski, uważnie śledzi ich drogę i mocno wierzy w szczęśliwe dla nich zakończenie tej historii. I takowe następuje, bo starszy pan decyduje się zatrzymać wszystkie dziesięć psów! My zaś możemy nadać im imiona. Książka autorska Ewy Kozyry-Pawlak, pełna przepięknych patchworkowych ilustracji.


5. Jacek Cygan, Cyferki, il. Ola Woldańska-Płocińska, wyd. Czerwony Konik 2011
Wiek: 2+

Kartonowa książeczka z rymowaną historyjką napisaną przez Jacka Cygana, autora m.in. tekstów piosenek, w tym wielu przebojów dziecięcych mojego pokolenia (Dyskoteka pana Jacka!). Bohaterami utworu są cyferki stojące w kolejce na poczcie. Stoją grzecznie i w kolejności, dopóki nie wpadnie między nie zero i nie narobi strasznego bałaganu!



Spodobały nam się podpowiedzi pomagające zapamiętać wygląd cyferek – nieocenione zwłaszcza dla tych malców, którzy podejmują pierwsze próby ich zapisywania. A zatem: czwórka to odwrócone krzesełko, siódemka jest jak szyja bociana, dziewiątka – szóstka postawiona na głowie. Uproszczone wyraziste ilustracje Oli Woldańskiej-Płocińskiej wzmacniają ten efekt. Mój syn nie mówi już inaczej, jak tylko że „wstaje, gdy wskazówka jest na bałwanku”, czyli na godzinie ósmej!